The post भात appeared first on अणसुरे जैवविविधता.

तूर

तूर हे गावात भातपिकाच्या जोडीने घेतले जाणारे पीक आहे. भातमळ्यांच्या कडेने लोक तुरीची लागवड करतात. तुरीची व्यावसायिक तत्त्वावर लागवड केली जात नाही, तर घरगुती अन्नधान्याची गरज भागवण्यापुरती लागवड केली जाते. गावातल्या गावात काही प्रमाणात खरेदी-विक्री होते. तुरीचे गावठी बियाणेच वापरले जाते. गावात पिकणाऱ्या तुरीची उंची ७ ते ८ फुटांपर्यंत असते. तुरीची उसळ, तूरडाळीची आमटी हा गावातल्या लोकांच्या रोजच्या आहाराचा मुख्य भाग आहे. तुरीच्या झाडाचा उरलेला भाग गुरांना खाद्य म्हणून उपयोगी येतो. तुरीची काडं कुंपणासाठी, मांडव घालण्यासाठी, घराच्या/खोलीच्या छपरासाठी, कुडाच्या भिंतीसाठी उपयोगी येतात. गावात काही ठिकाणी त्यांचा यासाठी उपयोग केला जातो.

The post तूर appeared first on अणसुरे जैवविविधता.

नाचणा

नाचणा हे गावात अल्प प्रमाणात घेतले जाणारे पीक आहे. भातशेतीमध्ये मिश्र पीक म्हणून नाचण्याचे काही मळ्यांमध्ये नाचण्याचे पीक घेतले जाते. भातशेतीच्या मळ्यात मध्ये मध्ये नाचण्याची टोवणी केली जाते. नाचण्याची शेती व्यावसायिक तत्त्वावर केली जात नाही, तर घरगुती अन्नधान्याची गरज भागवण्यासाठी केली जाते. यामध्ये नाचण्याचे गावठी बियाणेच वापरले जाते. नाचण्याची भाकरी हा गावातल्या लोकांच्या आहाराचा मुख्य भाग आहे. गावातल्या बहुसंख्य लोकांच्या रोजच्या आहारात नाचण्याची भाकरी असते; मात्र अलीकडे आहारपद्धती आधुनिक झाल्यामुळे नाचण्याच्या भाकरीचे प्रमाण कमी झाले आहे. नाचण्याचे रोप पाच ते सहा फूट उंच वाढते व ते गुरांना खाद्य म्हणून उपयोगी येते.

The post नाचणा appeared first on अणसुरे जैवविविधता.

कुळीथ 

कुळीथ हे गावात अल्प प्रमाणात घेतले जाणारे पीक आहे. आखेऱ्याचा मळा, दांडे, म्हैसासूर वाडी येथे अल्प प्रमाणात कुळीथ पिकतो. कुळीथ हा गावातील लोकांच्या आहारातला एक मुख्य घटक आहे. कुळथाचे पिठले हे गावातील लोकांचे आवडते खाद्य आहे. गावात काही मळ्यांमध्ये नोव्हेंबर ते मार्च या कालावधीत दोनदा कुळीथाचे पीक घेतले जाते. कुळीथ तयार झाल्यावर तो उपळून काढला जातो व झोडून शेंगा वेगळ्या केल्या जातात. पिकाच्या उरलेल्या भागाला ‘करं’ म्हणतात व तो गुरांना खाद्य म्हणून उपयोगी येतो. कुळथाचे दाणे वेगळे केल्यावर उरलेल्या टरफलांना ‘गुळी’ असे म्हणतात व तेही गुरांचे आवडते व पौष्टिक खाद्य आहे. कुळीथ भाजून त्याची जात्यावर दळून डाळ करतात. डाळ करताना निघालेली सालंही गुरांना खायला उपयोगी येतात. कुळथाचे पीठ करून ते विकले जाते, तसेच घरात पिठले करण्यासाठी वापरले जाते. अख्ख्या कुळथाची उसळही तुरळक प्रमाणात केले जाते.

The post कुळीथ appeared first on अणसुरे जैवविविधता.

उडीद

उडीद हे गावात अत्यल्प प्रमाणात पिकवले जाणारे कडधान्य आहे. आखेऱ्याचा मळा, दांडे येथे इतर कडधान्य पिकांबरोबर अत्यल्प प्रमाणात उडीद पिकवला जातो. हे पीक गावात व्यावसायिक तत्त्वावर घेतले जात नसून घरगुती अन्नधान्याची गरज भागवण्यासाठी घेतले जाते. उडदाचे गावठी बियाणेच वापरले जाते.

The post उडीद appeared first on अणसुरे जैवविविधता.

चवळी 

 

चवळी हे गावात अल्प प्रमाणात घेतले जाणारे पीक आहे. आखेरे येथे पावसाळ्यानंतर केल्या जाणाऱ्या गिमवसात कुळीथाबरोबर चवळीचे मिश्र पीक घेतले जाते. मोठी पांढरी चवळी आणि बारीक लाल चवळी अशा चवळीच्या दोन गावठी जाती गावात पिकवल्या जातात. चवळीचे व्यावसायिक उत्पादन गावात घेतले जात नसून घरगुती अन्नधान्याची गरज भागवण्यासाठी घेतले जाते. चवळीच्या ओल्या शेंगा आवडीने खाल्ल्या जातात. सुक्या शेंगा खुडून मग त्या झोडून चवळीचे दाणे काढले जातात. चवळीच्या पाल्याची भाजीही केली जाते. शेंगा खुडून पिकाचा उरलेला भाग गुरांना खाद्य म्हणून उपयोगी येतो.

The post चवळी appeared first on अणसुरे जैवविविधता.

कडवा     

कडवा हे अणसुरे गावात अत्यंत कमी प्रमाणात घेतले जाणारे पीक आहे. पूर्वी गावात कडवा जास्त प्रमाणात पिकायचा असे स्थानिक लोक सांगतात. अलीकडे फक्त आखेऱ्यातील मळ्यात पावसाळ्यानंतरच्या गिमवसात अत्यल्प प्रमाणात कडवा पिकवला जातो. कडव्याचे गावात व्यावसायिक तत्त्वावर उत्पादन घेतले जात नाही. घरातली अन्नाची गरज भागवण्यापुरतेच उत्पादन घेतले जाते.

 

The post कडवा appeared first on अणसुरे जैवविविधता.